اطلاعاتی درباره ی کوک پیانو

کوک پیانو به چه معنی است؟ کوک پیانو یعنی توسط حرکت دادن گوشی های پیانو کشش سیم ها و بسامد پیانو را تغییر دهیم به صورتی که صدای تمام سیم ها با یکدیگر هماهنگ شود و هنگام نواختن پیانو صدایی خوش را تولید نماید. کوک پیانو با استفاده از علم آکوستیک و برخی قوانین زیبایی شناسی موسیقیایی انجام می پذیرد.


کوک پیانو چگونه انجام می شود؟ و آیا این کار سخت است؟

کسانی که تخصصی در این زمینه ندارند اینطور فکر می کنند که این کار بسیار ساده است اما در اصل کوک کردن یک پیانو کار چندان راحتی نیست. معمولا در اکثر پیانوها حدود 200 عدد گوشی وجود دارد. با توجه به سفتی گوشی ها و کشش بسیار زیاد سیم ها و مقاومت آنها در برابر چرخش کار کوک کردن پیانو کاری پیچیده است. اما تمام موارد باید انجام گردد تا پیانو به مدت مشخصی کوک بماند و قابل استفاده باشد.

در پیانو های مدرن لوپ یا پیچش در سیم ها وجود دارد که کار کوک کردن پیانو را دشوارتر می کند. در این مدل طراحی هر رشته سیم های فولادی برای دو سیم در صداهای زیر استفاده می گردد. در واقع یک سیم فولادی به واسطه پیچش دادن به دو گوشی مختلف وصل شده است. گاهی در یک نت یا دو نت از این دو سیم استفاده می گردد. وقتی از آن برای دو نت استفاده می گردد سیم از دو نقطه دچار کشش می گردد. در واقع سیستم لوپ باعث می شود کوک پایدار به دشواری انجام پذیرد.

بعضی از دشواری های آکوستیک نیز علاوه بر مانع های فیزیکی باعث سخت شدن فرایند کوک پیانو شود. یونانیان باستان از اولین کسانی بودند که به وجود تناقض در سازهای با کوک ثابت اطلاع پیدا کردند. این مشکل به صورتی است که نمی توان تمام فاصله های سوم، چهارم، پنجم را به درستی کوک کرد. با کمی کوچکتر کردن می توان آن را در آکتاوا جای داد. اول از همه یک کارشناس کوک باید یک tempering را ایجاد نماید و سپس آن را به شکل یک آکتاوا خالص کوک نماید. او با این کار تمامی آکتاواهای بالا و پایین را کپی می کند. وقتی یک سیم ارتعاش می کند نباید اصطلاح آکتاو درست را برای آن به کار ببریم. در واقع بسامد اصلی بسامدهای دیگر را نیز تولید می کند. اگر بسامد اصلی 100 باشد بسامدهای دیگر و هارمونیک آن به ترتیب 200، 300، 400 خواهد بود.

سیمی با طول مشخص می تواند ارتعاش های مختلفی را تولید کند. بسامدهای غیر هارمونیک طول موج هایی هستند که بیشتر از فرکانس محاسبه شده می باشند. هنگام انجام کوک پیانو توسط تکنسین باید کوک به گونه ای انجام شود که فرکانس آکتاواهای مختلف آن با نت های هارمونیک آن مطابقت داشته باشد وگرنه صدای دلنشینی از پیانو شنیده نخواهد شد. گوش انسان نت های زیر را کمتر از فرکانس اصلی خود می شنود. برای مقابله با این دو تکنسین باید آکتاواهای راست را بالاتر و آکتاواهای چپ را پایین تر کوک نماید. این مورد که چقدر باید این آکتاواها را بالا یا پایین کوک کنیم به مهارت تکنسین مربوط می گردد که باید علم و هنر را یکجا در خود داشته باشد. به این نکته توجه نمایید که تمام کوک ها روی پیانو ها به یک شکل انجام نمی شود و این مورد ربط بسیار زیادی به استعداد و مهارت تکنسین دارد. به همین دلیل است که برخی نوازندگان کوک پیانو خود را فقط دست تکنسین های خاصی می سپارند.

یک تکنسین ماهر باید به تمام نت ها و فرکانس ها با دقت گوش دهد و برای یک کوک عالی او باید میزان اختلاف فرکانس های هر سیم را تشخیص دهد. گاهی باید ضربات تعداد معینی داشته باشد و گاهی هم به صفر برسد. در پیانو برخی از نت ها شامل چند سیم هستند که همه ی آنها باید با هم کوک شوند. حالا درباره ی کوک پیانو چه فکر می کنید؟ همانطور که ملاحظه نمودید این کار اصلا ساده نیست و یک تکنسین بعد از سال ها کار می تواند تجربه کافی برای کوک پیانو را داشته باشد.

چه چیزهایی شامل کوک پیانو نمی باشد؟

به زبان ساده فرایند کوک به معنی تنظیم کردن میزان کشش سیم ها ی پیانو می باشد و هیچ ربطی به تعمیر انواع اشکالات و نواقص فیزیکی پیانو نمی باشد. برخی هنگامی که قطعات پیانو دچار شکستگی یا ایراد می شود به تکنسین های کوک زنگ می زنند اما در واقع این کار صحیحی نیست. اگر پیانو مشکلات دیگری دارد بهتر است قبل از شروع کوک کردن آن درباره ی هزینه های آنها با تکنسین مذاکره نمایید. اما برای انجام کارهای بسیار کوچک که بیشتر از چند دقیقه وقت نمی گیرد لازم به پرداخت هزینه ی خاصی نیست. زمانی که با تکنسین تماس می گیرید تا برای کوک کردن پیانو بیاید بهتر است برند و مدل پیانوی خود را بگویید. اطلاعاتی درباره ی گرند یا دیواری بودن پیانو، آخرین تاریخ کوک، شرح مختصری از تعمیرات قبلی و همچنین مشکلات فعلی نیز به او بدهید. گفتن این موارد باعث می شود تا تکنسین ابزارهای مورد نیاز را به همراه داشته باشد و زمان مورد نیاز برای تعمیر و کوک پیانو را نیز تخمین بزند.

بهترین زمان برای کوک پیانو چه زمانی است؟

این سوالی است که بسیاری از مشتریان می پرسند. این مورد به میزان استفاده شما از پیانو بستگی دارد. اگر در استدیو آهنگ با پیانو کار می کنید شاید لازم باشد که روزی یک یا چند بار کوک انجام گردد. در سالن ها و کنسرت ها قبل از انجام اجرا پیانو ها را کوک می کنند. در بعضی از اجراها در فاصله های اجرا پیانو کوک می گردد. اگر پیانوی شما خانگی است بهتر است سالی یک یا چند بار آن را کوک نمایید. از زمانی که پیانو را کوک می کنید کوک پیانو شروع به خارج شدن از آن می گردد. دفعه هایی که پیانو خانگی خود را کوک نمایید بستگی به سطح نوازندگی و قطعات نواخته شده بر روی پیانو ، میزان پایداری ذاتی پیانو در حفظ کوک ،‌ بودجه نوازنده، یکنواختی رطوبت و دمای محل نگهداری پیانو و مهارت تکنسین در ایجاد کوک پیانو پایدار دارد. اغلب دو یا سه بار کوک در سال کافی است. البته نوازندگان حرفه ای پیانو خانگی خود را سالی 4 الی 6 بار کوک می نمایند.

چرا پیانو کوک نگه نمی دارد؟

باید شرایط فیزیکی پیانو را در نظر بگیریم، چیزی که بیشتر مشتریان به آن توجه نمی کنند. امکان دارد که عمر زیاد و فرسودگی پیانو موجب این امر باشد. اگر قطعاتی در پیانو شکسته شده باشند یا پیانو دچار مشکلات دیگری باشد قطعا کوک نگه نمی دارد. با گذشت زمان پین بلاک ها که از جنس چوب هستند و در زیر فریم چدنی قرار دارند دچار مشکلاتی می شود و این مشکلات سبب می شود که گوشی نتواند کشش سیم را تحمل کند. امکان دارد شکستگی ها یا سوراخ هایی در بین پین بلاک ایجاد گردد. این شکستگی موجب می شود که پیانو کوک نگه ندارد.

تحمل بار اصلی کشش سیم ها بر عهده فریم چدنی است. اگر این فریم چدنی دچار شکستگی شود پیانو کوک نگه نمی دارد و اصلا قابل تعمیر هم نیست. البته این مورد به ندرت دیده می شود. این مشکل به دلیل طراحی نادرست در پیانو اتفاق می افتد. این مشکل ممکن است به دلیل جابه جایی نادرست پیانو نیز رخ دهد و یا اگر ضربه ای سخت بر آن وارد شود فریم چدنی دچار شکستگی می شود.

ساندبورد هم صفحه ای است که در زیر فریم چدنی قرار دارد و معمولا از جنس چوب درخت صنوبر ساخته می شود. ارتعاش سیم ها به این صفحه انتقال می گردد و باعث تقویت صدا می گردد. این صفحه هم گاهی ممکن است دچار شکستگی شود ولی در اصل اگر پیانو کوک نگه نمی دارید هیچ ربطی به این موضوع ندارد.

پل نواری است که به صفحه ساندبورد وصل شده است و وظیفه ی انتقال ارتعاش سیم ها را به این صفحه دارد. سیم ها از روی این صفحه عبور می کنند. اگر رطوبت چوب به تدریج کم شود ترک ها و شکستگی هایی در پل ایجاد می گردد. این مورد هم ربطی به کوک نگه نداشتن پیانو ندارد. اما این مشکل باعث می شود ارتعاش سیم ها به درستی منتقل نشود و صدا به درستی تولید نگردد.

اگر سیم های پیانو دچار زنگ زدگی یا هرگونه مشکل فیزیکی شوند باعث می شود تا صدا بسیار ضعیف دربیاید. زمانی که تکنسین صدا را نشنود نمی تواند به درستی پیانو را کوک کند. سیم پیانو های کنسرت معمولا هر 10 سال یکبار عوض می شود و پیانوهای خانگی هم باید هر 25 سال یکبار این کار انجام شود.

در اصل تغییرات در رطوبت هوا مهم ترین عامل کوک نگه نداشتن یک پیانو است. البته اگر پیانو سالم باشد و هیچ مشکل دیگری در آن وجود نداشته باشد. تغییر رطوبت می تواند موجب شود صفحه ی صدا بزرگتر یا کوچکتر شود و همینطور رطوبت بر میزان کشش سیم ها نیز اثر می گذارد. هر چه میزان تغییر رطوبت بیشتر باشد هر بار تکنسین باید انرژی بیشتری را برای کوک کردن پیانو صرف کند. هر چقدر پیانو بیشتر از کوک خارج شود دفعه ی بعد کوک آن ناپایدارتر خواهد بود. در این موارد تکنسین به مشتری توصیه می کند تا دو هفته بعد کوک پیانو دو مرتبه انجام شود. اگر این مورد انجام نشود در واقع بعدا پیانو هرگز کوک نخواهد شد. حتی زمانی که پیانو کوک می شود درست بعد از چند دقیقه پیانو شروع به خارج شدن از کوک می کند. برخی از مشتریان برای اینکه پیانو در کوک بماند هر ماه آن را کوک می کنند. پیانو هایی که در کنسرت ها استفاده می شوند حتی در صورتی که مورد استفاده هم قرار نگیرند هر هفته کوک می شوند تا نزدیک به کوک اصلی بماند. برای ثابت کردن کوک پیانو باید مقدار رطوبت را ثابت نگه دارید. برای این کار می توان از ابزار تنظیم رطوبت استفاده کرد. این ابزار انواع مختلفی دارند برخی از آن ها به گونه ای تنظیم شده اند که رطوبت کل خانه را تنظیم می نمایند. برخی دیگر هم بر روی پیانو نصب می شوند و رطوبت آن را ثابت نگه می دارند.

شاید عجیب به نظر بیاید اما در واقع پیانوی جدید بیشتر از پیانوی کارکرده احتیاج به مراقبت دارد. سیم و صفحه صدای پیانو ی جدید ناپایدار است و مدتی طول می کشد تا به حالت پایدار برسد. بهتر است در سال اول 4 تا 6 بار کوک شود. بیشتر فروشندگان پیانو قبل از فروش آن را کوک می کنند و بعد از ارسال هم 1 تا 2 بار کوک را به صورت رایگان انجام می دهند. اگر در سال اول خرید به طور مرتب آن را کوک نکنیم در دفعات بعدی به سختی کوک می شود.

قیمت و کیفیت پیانو نیز در کوک نگه داشتن آن اهمیت بسیاری دارد. پیانو های گران قیمت معمولا کیفیت بهتری دارند و میزان ثبات کوک در آنها بیشتر از پیانو های ارزان قیمت می باشد.البته در سال های اخیر پیانو ها با دستگاه های بسیار پیشرفته ساخته می شوند و این باعث شده تا پیانو ها از نظر کیفیت بهتر باشند.

آخرین موردی که در پایداری کوک پیانو تاثیر دارد مهارت تکنسین است. یک تکنسین ماهر و حرفه ای باید بداند که سیم ها را به چه اندازه تغییر دهند یا گوشی ها را تا چه حدی بالا یا پایین بیاورد. اگر تکنسین این کار را با مهارت خاصی انجام دهد دیگر پیانو زود از کوک خارج نمی شود و پایداری کوک پیانو بیشتر می شود. یک تکنسین حرفه ای می داند چطور پیانوی گران قیمت را کوک کند تا به مدت طولانی پیانو خوش صدا بماند. انجام کوک پیانو معمولا 90 الی 150 دقیقه طول می کشد. البته تکنسین هایی که مهارت لازم را ندارد یک روز کامل را برای این کار صرف می کنند و در آخر کوکی ناقص را به شما تحویل می دهند. اگر تکنسین به طرز صحیح کوک را انجام ندهد پیانو می تواند دچار آسیب های جبران ناپذیری شود.
کوک پیانو

مقایسه کوک پیانو با تیونر الکتریکی و کوک پیانو با گوش

امروزه بعضی از تکنسین ها از دستگاه Electronic tuning devices برای کوک کردن پیانو استفاده می نمایند. این ابزار به طور دقیق نمی تواند فاصله ها و ضربات را اندازه گیری نماید اما اگر یک تکنسین ماهر هم از گوش و هم از تیونر الکتریکی استفاده نماید می تواند کوک خارق العاده ای را روی پیانو انجام دهند.تیونر الکتریکی هرگز نمی تواند کار یک تکنسین با شنوایی عالی را انجام دهد اما در زمان هایی که سر و صدا بسیار زیاد است می تواند کمک بسیاری به تکنسین کند. این وسیله بهتر است در کوک کردن پیانو هایی که در کنسرت ها و استدیوها مورد استفاده قرار می گیرند و باید با دقت بیشتری کوک شوند استفاده شود.

فرکانس دیاپازون با تغییر دمای محیط تغییر می نماید. وقتی که یک تیونر با ارکستر همراهی می کند این موضوع بسیار مهم است زیرا پیانوهای استفاده شده در کنسرت ها در فرکانس های بالاتری کوک می شوند.





تاریخ انتشار: ۱۰:۰۲:۲۸ | سه شنبه, ۱۸ / تیر / ۱۳۹۸
نظرها: 0
  • (رتبه فعلی 0.0/5 ستار ها) تمامی آرا: 0
  • برچسب
    پیانو
    اشتراک گذاری

    دیدگاه دیگران (بدون دیدگاه)...

    درباره سونره

    سونره یک وب اپلیکیشن برای یادگیری موسیقی است و می‌تواند به عنوان ابزاری کمک آموزشی روند یادگیری موسیقی را سرعت بخشد.

    راه های ارتباطی

    پیوند های مفید